شيخ حسين انصاريان
110
عرفان اسلامى ( شرح مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة المنسوب للإمام الصادق ع) (فارسى)
آتشفشان است كه مىتواند مقدمهاى براى استخراج مواد معدنى با ارزش آن كوه بوده باشد . درون آدمى داراى نيروها و استعدادهاى بسيار گرانبهايى است مانند معادن با ارزش در شكم كوه آتشفشان ، هنگامى كه هواها به تموّج درمىآيند نه تنها آن نيروها و استعدادها خفه مىشوند ، بلكه انسان درآن موقع به صورت آتشفشانى درمىآيد كه تبديل به موجود خطرناك نيز مىگردد . به طور قطع بايد گفت : دردهاى بىدرمان بشرى كه سرتاسر تاريخ ما را فرا گرفته است ، ميكربى جز هواى نفسانى ما ندارد ، هر كجا ستمى و تجاوزى ديديد فوراً به سراغ كشف ريشهء اصلى آن بپردازيد ، خواهيد ديد كه ريشهء اصلى آن ستم ، تجاوز هواى نفسانى يك يا چند نفر بوده است . دليل اين كه در اين مسئله ادعاى قطع و يقين كرديم اين است كه هرچه مقابل هواست اصيل و حقيقت است و جاى ترديد نيست كه از واقعيتهاى اصيل حقيقت هرگز ظلم و تجاوزى به وجود نمىآيد . خطاها و اشتباهكارىها ممكن است مردم يا خود انسان را براى مدّتى حتى براى هميشه از برخوردارى از حقايق و اصالتها محروم نمايد ، ولى اين محروميّت ظلم و تجاوز نيست ، دليل روشن اين مسئله اين است كه بشر در طول تاريخ گذشتهاش به جهت غوطهور شدن در مجهولهايى كه به ضرر او تمام شده است ، احساس ظلم و تجاوز نمىكند ، بلكه تأسف مىخورد از اين كه چرا آن مجهولات را دير كشف كرده است . به عنوان مثال : هزاران ، شايد ميليونها نفر در قرون و اعصار گذشته از بيمارى سل رنج برده و رخت از اين دنيا بربستهاند ، اما بدان جهت كه جهل به معالجه سل يك پديدهء اختيارى و از روى هوا نبوده است ، هيچ عاقلى نمىتواند گذشتگان را توبيخ كند به اين كه چرا بيماران مسلول شما رنج كشيدند و از